WEB / WEB-18.03

NoSQL ve key-value stores

NoSQL ailesinin farklı storage modellerini ayır; public note’un key/value, version ve lifetime contract’ını seçilmiş local adapter üzerinde oku.

CORE · RED · BLUE · ARTIFACT · PRACTICE

Hareket olmadan bütün senaryoları oku

Value found

Public read hazır
Application, public:note:tea key’i için read hazırlar. Bu örneğin store’u yalnız kendi memory state’i için authoritative’tir; key prefix identity veya permission oluşturmaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Sonuç yok
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Key mapping
Adapter public:note:tea key’ini kullanır; public prefix store authorization veya value validation uygulamaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Lifetime kararı
Seçilen logical clock=49, expiresAt=50’den küçüktür. Store value’yu bulur; bu lookup sonucu henüz application’ın JSON shape kararı değildir.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Clock=49 < expiry=50; value bulundu
Result decision
Application kararı yok
Lookup sonucu
Adapter public:note:tea için found ve JSON string döndürür. Değer id=tea, title=Tea note, version=1 taşır; parse ve shape validation sonraki yerel adımdadır.
Application
Public note read istendi
Local adapter
JSON string bulundu
Selected KV owner
Clock=49 < expiry=50; value bulundu
Result decision
Application kararı yok
Result işleme
Application JSON string’i parse eder, id/title/version shape’ini doğrular ve bağımsız copy oluşturur. Bu copy’deki field değişikliği store’a write operation göndermez.
Application
Public note read istendi
Local adapter
JSON string bulundu
Selected KV owner
Clock=49 < expiry=50; value bulundu
Result decision
Parse edilmiş copy; shape geçerli
Application kararı
Application lookup sonucunu kullanır; bu local sonuç persistence, replica visibility veya permission kanıtı değildir.
Application
Tea note; version=1
Local adapter
JSON string bulundu
Selected KV owner
Clock=49 < expiry=50; value bulundu
Result decision
Parse edilmiş copy; shape geçerli

Lifetime ended

Public read hazır
Application, public:note:tea key’i için read hazırlar. Bu örneğin store’u yalnız kendi memory state’i için authoritative’tir; key prefix identity veya permission oluşturmaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Sonuç yok
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Key mapping
Adapter public:note:tea key’ini kullanır; public prefix store authorization veya value validation uygulamaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Lifetime kararı
logical clock=50, expiresAt=50 sınırına ulaşır; bu profile equality missing üretir. Store lookup için value bırakmaz; application’a henüz missing sonucu dönmemiştir.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Clock=50; expiry=50; missing
Result decision
Application kararı yok
Lookup sonucu
Adapter missing döndürür; bu öğretim kaydında fixtureReason=expired vardır. Genel ürün API’sinin her missing için bu nedeni bildiği varsayılmaz; JSON value yoktur.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Missing; örnek reason=expired
Selected KV owner
Clock=50; expiry=50; missing
Result decision
Application kararı yok
Result işleme
Missing sonucunda parse edilecek note yoktur ve bu dal default note yaratmaz. Cache kullanılıyorsa başka authoritative owner’dan fallback read ayrı contract ister; bu sahne öyle bir read çalıştırmaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Missing; örnek reason=expired
Selected KV owner
Clock=50; expiry=50; missing
Result decision
Parsed note yok; default yok
Application kararı
Application lookup sonucunu kullanır; bu local sonuç persistence, replica visibility veya permission kanıtı değildir.
Application
Missing alındı; note yok; fallback gösterilmez
Local adapter
Missing; örnek reason=expired
Selected KV owner
Clock=50; expiry=50; missing
Result decision
Parsed note yok; default yok

Stale revision

Koşullu update hazır
Application, public:note:tea için önceki read’den expectedVersion=1 taşır ve koşullu update ister. Bu eski beklenti store’un güncel version’ını kanıtlamaz; henüz update kabul edilmemiştir.
Application
Koşullu update hazır; expectedVersion=1
Local adapter
Sonuç yok
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Key mapping
Adapter public:note:tea key’ini kullanır; public prefix store authorization veya value validation uygulamaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Yeni revision
Araya giren update store’da id=tea, title=Coffee note, version=2 oluşturmuştur. Application expectedVersion=1 beklentisini korur; yeni owner state’ini eski read’den bildiği varsayılmaz.
Application
Expected version 1
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Current Coffee note; version=2
Result decision
Application kararı yok
Revision koşulu
Owner aynı serialized karar içinde expectedVersion=1 ile currentVersion=2 değerlerini karşılaştırır. Mismatch vardır; bu local conditional update kararı distributed lock veya collection transaction değildir.
Application
Expected version 1
Local adapter
Expected=1; current=2 karşılaştırıldı
Selected KV owner
Current Coffee note; version=2
Result decision
Application kararı yok
Stale update reddi
Mismatch nedeniyle update uygulanmaz; afterValue Coffee note/version=2 olarak korunur. Bu son value ayrı read ile karşılaştırılabilir; ret cevabı tek başına bütün transaction’ın rollback edildiği anlamına gelmez.
Application
Expected version 1
Local adapter
Expected=1; current=2 karşılaştırıldı
Selected KV owner
Coffee note; version=2 korundu
Result decision
Application kararı yok
Conflict sonucu
Application stale update’in uygulanmadığını görür; local koşullu karar bütün transaction için rollback sonucu değildir.
Application
Update reddedildi; expectedVersion=1
Local adapter
Expected=1; current=2 karşılaştırıldı
Selected KV owner
Coffee note; version=2 korundu
Result decision
Conflict; overwrite yok

Store unavailable

Public read hazır
Application, public:note:tea key’i için read hazırlar. Bu örneğin store’u yalnız kendi memory state’i için authoritative’tir; key prefix identity veya permission oluşturmaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Sonuç yok
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Key mapping
Adapter public:note:tea key’ini kullanır; public prefix store authorization veya value validation uygulamaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Stored JSON; örnek lifetime
Result decision
Application kararı yok
Store unavailable
Örneğin availability koşulu false olarak seçilmiştir; bundan note’un absent veya expired olduğu çıkarılmaz.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Key selected: public:note:tea
Selected KV owner
Örnek availability=false
Result decision
Application kararı yok
Error ayrı
Adapter unavailable error verir; onu missing result’a dönüştüren fallback bu contract’ta yoktur.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Error; value/missing sonucu yok
Selected KV owner
Örnek availability=false
Result decision
Application kararı yok
Kararı durdur
Application authoritative empty state veya default note üretmez; unavailable sonucu nedeniyle karar durur.
Application
Public note read istendi
Local adapter
Error; value/missing sonucu yok
Selected KV owner
Örnek availability=false
Result decision
Karar durdu; default yok

ROLLER · STATE · VERİ AKIŞI

NoSQL bir tek database davranışı değildir

NoSQL, relational tables dışındaki farklı data modellerini bir arada anmak için kullanılır; document ve key-value modelleri bu dersin iki örneğidir. Bir ürünün query dili, schema validation, transaction ve consistency özellikleri diğerine otomatik taşınmaz. MongoDB document model’inde collection içindeki fields farklı olabilir; bu, application’ın field anlamlarını düşünmemesi demek değildir. MongoDB schema validation destekler; embedding veya referencing seçimi application access pattern’i ve relationship ownership’iyle yapılır.

Key-value model’de application key seçer, store karşılık gelen value’yu döndürür. public:note:tea lookup key’i örnekteki public note’u seçer; prefix authentication veya authorization uygulamaz. Local adapter JSON string saklar; application onu id/title/version içeren object’e çevirip shape’ini doğrular. Store’dan string gelmesi JSON’un doğru schema’da olduğunu kanıtlamaz. Redis GET için mevcut string, missing key ve wrong-type error farklı sonuçlardır; bu sözleşme bütün NoSQL ürünlerine genellenmez.

Data modeli seçilirken birlikte okunacak fields, birlikte atomic değişmesi gereken state ve authoritative owner belirlenir. MongoDB’de single-document write atomic olabilir; çok document değiştiren operation’ın bütünü tek atomic write değildir. Multi-document transactions da vardır. Redis EXEC commands’ı sıralı bir grup olarak işler, fakat SQL rollback davranışını aynen sağlamaz. Dersin local adapter’ı tek process’te serialized access kullanır; Redis veya MongoDB operation’ı değildir.

Lifetime, revision ve availability ayrı sonuçlardır

Örnekte note expiresAt=50 logical clock birimine sahiptir. Clock=49’da value bulunur; clock=50 expiry boundary’sinde missing olur. Bu gerçek wall-clock timer ölçümü değildir. Eviction ise lifetime bitmeden memory pressure veya policy nedeniyle key’in çıkarılmasıdır. Redis maxmemory policy key evict edebilir; noeviction yeni write’a error verebilir. Key hiç yaratılmamış da olabilir. Basit missing sonucu bu nedenleri tek başına ayırmaz.

TTL bir field değil store lifecycle contract’ıdır. Redis SET normal replacement’ta eski TTL’yi temizler; retention gerekiyorsa KEEPTTL gibi açık option vardır. EXPIRE key’e timeout koyar. Fixture replacement ve explicit eviction ayrı yerel olaylar olarak kayıtlıdır. GET success, persistence garantisi değildir; Redis’te RDB, AOF veya persistence olmadan çalışma farklı kayıp sınırları taşır. Burada memory-only adapter process dışına data saklamaz, orderly restart veya crash durability iddiası yoktur.

Version=1 okuyan application daha sonra owner’da version=2 görürse eski beklentiyle update kabul edilmemelidir. Local adapter expected ve current revision’ı tek serialized decision’da karşılaştırır; uyuşmazlıkta value değişmez. Bu distributed atomicity testi değildir; Redis WATCH/EXEC kendi optimistic condition sözleşmesine sahiptir. Unavailable store ayrı error’dur: missing gibi authoritative empty state’e çevrilmez. Replica visibility, consistency ve retry policy ürün/topology özelinde belirlenir.

Hareket olmadan bütün senaryoları oku

Version stale

KV owner ve encoding seçildi
public:note:tea, JSON string olarak saklanan public not key’idir. Key prefix’i data mapping içindir; actor’a okuma veya write izni vermez.
KV operation context
Key: public:note:tea
Owner/version gate
Version check pending
Application state boundary
State unchanged
Expected ve current version ayrıldı
stale kaydı expectedVersion=1 ve currentVersion=2 içerir. Caller’ın eski beklentisi, store’daki güncel Coffee note değerini authoritative olmaktan çıkarmaz.
KV operation context
Expected=1
Owner/version gate
Current=2
Application state boundary
Decision pending
Serialized owner gate reddetti
accepted=false selected single-owner decision’dır. Bu karar current version’ı karşılaştırıp stale update’i uygulamaz; ayrı read/write’ın her sistemde atomic olduğunu iddia etmez.
KV operation context
Version mismatch known
Owner/version gate
Accepted=false
Application state boundary
Update withheld
After value korundu
afterValue id=tea, title=Coffee note ve version=2 içerir. Negatif fixture yalnız ret label’ını değil güncel data’nın korunmasını da gösterir.
KV operation context
After: Coffee note
Owner/version gate
After version=2
Application state boundary
No stale overwrite
Product atomicity yanlış genişletilmedi
MongoDB single-document atomicity bütün updateMany işlemini otomatik atomic yapmaz. Redis EXEC de SQL rollback ile aynı contract değildir; operation scope açık tutulur.
KV operation context
Single-owner scope
Owner/version gate
Product scopes differ
Application state boundary
No collection-wide claim
Persistence sonucu eklenmedi
selectedModel persistence=none kullanır. State’in korunması memory adapter için bilinir; replica visibility, disk durability veya crash recovery kanıtı değildir.
KV operation context
Memory state preserved
Owner/version gate
Persistence=none
Application state boundary
Durability unestablished

Unavailable

Unavailable kaydı seçildi
unavailable.status=error’dır. Bu sonuç expiry veya eviction nedeniyle missing olan lookup ile aynı contract sonucu değildir.
KV operation context
Status: error
Owner/version gate
Fallback decision pending
Application state boundary
Default not created
Missing dönüşümü reddedildi
treatedAsMissing=false korunur. Owner’dan cevap alınamamasını empty note saymak authoritative state bilinmediğinde yeni yanlış state yaratabilir.
KV operation context
Error ≠ missing
Owner/version gate
Authoritative value UNKNOWN
Application state boundary
No guessed empty note
Default creation sınırı kapandı
createdDefaultNote=false’tur. Adapter error, başarıyla missing okuyan path’e geçirilmediği için state-changing fallback başlatılmaz.
KV operation context
Unavailable known
Owner/version gate
Default creation=false
Application state boundary
No state-changing fallback
Cache ve authority ayrıldı
Memory cache missing olduğunda başka owner’dan read gerekebilir. Bu fixture authoritativeForFixtureOnly=true der; gerçek database fallback owner’ı tanımlanmış sayılmaz.
KV operation context
Fixture owner only
Owner/version gate
External fallback unspecified
Application state boundary
No invented source value
Başarı cevabı persistence olmadı
Redis GET success bile persistence kanıtı değildir. Burada error sonucu için daha da az state kanıtı vardır; outage, missing ve durability ayrı sorulardır.
KV operation context
State unknown on error
Owner/version gate
Durability separate
Application state boundary
No clean default state
Güvenli sonuç doğru raporlandı
Bilinen sonuç error’ın missing’e çevrilmediği ve default note yaratılmadığıdır. Data gerçekten var mı, expired mı veya silindi mi bu branch’ten çıkarılamaz.
KV operation context
No false missing
Owner/version gate
No default mutation
Application state boundary
Data existence UNKNOWN

VARSAYIM · SINIR · KONTROL

Missing sonucu ownership’i açıklamaz

Key lookup missing olduğunda hangi data owner’ının okunduğunu ve adapter’ın hangi error’ları ayırdığını sor. Expired cache entry ile hiç yazılmamış authoritative record aynı product kararı değildir. Memory-only cache yokluğu database fallback gerektirebilir; authoritative store outage’ını missing’e çevirmek yanlış default state üretebilir. Örneğin logical lifetime ve availability=false koşulları bu ayrımı gösterir; gerçek Redis telemetry’si değildir.

Key naming data’yı düzenler; public prefix tek başına izin sağlamaz. JSON içindeki id, title ve version’ın beklenen shape’iyle eşleşmesi ayrı validation’dır. Store success’ı application semantics için yeterli sanmak yanlış note veya revision üzerinde karar vermeye yol açabilir. Field/schema kontrolü ile data ownership birlikte okunur; bu ikisi string lookup sonucundan türetilmez.

Atomicity etiketini operation sınırına bağla

Local adapter’ın expected revision reddi yalnız bir serialized owner decision’ı kanıtlar. Read ve write’ı ayrı adımlarda yapıp arada state değişebilmesini dışlamak başka varsayımdır. MongoDB single-document atomicity’sini bütün collection’a, Redis EXEC serialized processing’ini SQL rollback’e çevirmek de başka yanlış genellemelerdir. Etki, birbirine bağlı data’nın kısmen değişmesi veya stale kararın yeni state’i ezmesi olabilir; bu ders harmless version mismatch’te state’in korunduğunu gösterir.

Review sırasında başarı cevabını persistence ve replica visibility ile eşitleme. Process memory’sinde accepted update crash sonrasında kaybolabilir; TTL, eviction ve persistence policy farklı mekanizmalardır. Kontrol beklentisi selected operation scope, failure sonucu ve application fallback kararının açık olmasıdır. Burada gerçek cluster, replication lag, concurrent clients veya durability ölçümü yoktur; modelin sessizce bu yetenekleri varmış gibi çizmesi de yanlış kanıt olur.

Hareket olmadan bütün senaryoları oku

TTL ve eviction

Logical clock sınırı okundu
hit.clock=49 ve expiresAt=50 için value found’dur. Bu logical clock sonucu production Redis’in gerçek zaman veya eviction policy ölçümü değildir.
Value/lifetime observation
Clock=49
Adapter contract review
Expires at=50
Evidence conclusion
Status=found
Expiry equality sonucu eşleştirildi
expiry.clock=50 anında status=missing ve fixtureReason=expired’dır. Sınır anı normal hit’ten farklıdır; equality hâlâ found diye okunmaz.
Value/lifetime observation
Clock=50
Adapter contract review
Status=missing
Evidence conclusion
Reason=expired
Pre-expiry eviction ayrı tutuldu
eviction.clock=49 için status=missing’tir. Reason explicit authored eviction event olduğundan bu missing, clock=50 expiry ile aynı neden değildir.
Value/lifetime observation
Eviction at=49
Adapter contract review
Missing before expiry
Evidence conclusion
Cause differs
Runtime reason genellenmedi
fixtureReason bu örneğin gözlem alanıdır. Gerçek adapter her missing sonucunda expiry, eviction veya hiç yazılmama nedenini ayrı sunmak zorunda değildir.
Value/lifetime observation
Fixture cause known
Adapter contract review
Product cause may be unknown
Evidence conclusion
No invented telemetry
Replacement TTL contract’ı okundu
replacement oldExpiresAt=50, newExpiresAt=null ve ttlPreserved=false içerir. Replacement seçimi TTL’yi temizler; eski TTL’nin korunacağı varsayılmaz.
Value/lifetime observation
Old TTL boundary=50
Adapter contract review
New expiry=null
Evidence conclusion
TTL preserved=false
Lifetime ile persistence ayrıldı
Expiry, eviction ve replacement farklı lifetime mekanizmalarıdır. Hiçbiri tek başına disk restore, replication veya process crash sonrası data varlığı kanıtı değildir.
Value/lifetime observation
Lifetime rules known
Adapter contract review
Persistence separate
Evidence conclusion
No restore guarantee

Copy ve selector

Found value encoding’i incelendi
Store JSON string tutar; hit.value id=tea, title=Tea note ve version=1 olarak parsed data’dır. Store lookup ile shape validation aynı operation değildir.
Value/lifetime observation
Stored: JSON string
Adapter contract review
Returned: parsed data
Evidence conclusion
Copy review pending
Application copy boundary okundu
applicationMutationChangesStore=false dönen object’in store state’inden ayrı olduğunu bildirir. Local field değiştirmek store’a otomatik update göndermek değildir.
Value/lifetime observation
Returned copy independent
Adapter contract review
Store mutation=false
Evidence conclusion
No shared-object assumption
Error selector koşulu tanımlandı
Selector status=error ve treatedAsMissing=true olan observation’ları sayar. Normal error kaydı treatedAsMissing=false olduğundan expected=0’dır.
Value/lifetime observation
Error/missing conversion condition
Adapter contract review
Normal expected=0
Evidence conclusion
Negative policy retained
Pozitif comparison sınırlandı
positiveExpected=1 yalnız inconsistent observation karşılaştırmasıdır. Bu alan product’ın gerçekten error’ı missing’e dönüştürdüğü olay gibi raporlanmaz.
Value/lifetime observation
Comparison expected=1
Adapter contract review
Fixture only
Evidence conclusion
No actual incident claim
Eksik observation sonucu ayrıldı
Record veya treatedAsMissing field’ı yoksa count=0 doğru error handling kanıtı olmaz. Adapter outcome ve application fallback için coverage gerekir.
Value/lifetime observation
Coverage may be missing
Adapter contract review
Handling UNKNOWN
Evidence conclusion
No clean selector conclusion
Copy, policy ve product scope’u ayrıldı
Parsed copy ve finite decision memory adapter’a aittir; productsExecuted=[] kalır. Gerçek Redis/MongoDB davranışı veya namespace authorization için ayrı kanıt gerekir.
Value/lifetime observation
Local copy behavior known
Adapter contract review
Products not executed
Evidence conclusion
Permission separate

UYGULAMA · GÜVENLİK KONTROLÜ · DOĞRULAMA

Adapter contract’ını uygulama kararına bağla

Application sınırında get sonucu için found/value, missing ve unavailable/error ayrımını yaz. Value’nun schema validation’ı store operation’dan sonraki ayrı local adımdır; fixture parsed object’i kopya olarak döndürerek application mutation’ının store’u sessizce değiştirmemesini sağlar. Key mapping yalnız public synthetic note için seçilmiştir. Gerçek uygulamada identity/authorization, namespace isolation ve result presentation ayrıca tasarlanır.

Missing için fallback varsa hangi owner’dan read yapılacağını ve error’da neyin authoritative sayılacağını belirle. Bu örnekte unavailable sonucu empty note yaratmaz, state-changing karar durur. Cache’in authoritative database gibi kullanılması bu contract’tan çıkarılamaz. Expiry/eviction işaretlerini debug amaçlı ayrı gözlemlemek yararlıdır; gerçek adapter her sebebi bilmeyebilir. Bu nedenle missing reason field’ı authored fixture observability’sidir, bütün Redis clients’ın sunduğu runtime field değildir.

Lifecycle policy’sini bağımsız doğrula

Logical clock ile expiry’nin hemen öncesini ve boundary anını karşılaştır; aynı value için expiry öncesindeki eviction ayrı sonuç olsun. Replacement’ın lifetime’ı koruyup korumadığı operation contract’ına yazılır. Redis policy’si seçilirken ürün dokümanı ve workload gerekir; örnekteki saat veya capacity değerleri production ayarı değildir. Local adapter’ın sonucu gerçek Redis/MongoDB davranışının kanıtı sayılmaz.

Revision için current version’ı bağımsız read ile gözle; stale update sonrasında value’nun korunmasını doğrula. Local operation tek owner decision’ıdır; başka ürünlerde conditional write, transaction ve consistency sınırları kendi sözleşmelerine bağlıdır. Persistence gerekiyorsa process memory, snapshot, append-only log ve restore ayrı ele alınır. Accepted memory update, crash sonrasında korunmuş data veya replica’da görünür state anlamına gelmez.

ŞİMDİ VAKAYA UYGULA

Missing, unavailable ve stale version neden aynı karar değildir?

Public note memory adapter’ında error default note üretmez; stale version güncel state’i korur. TTL, eviction, replacement ve parsed copy ayrı alanlarla incelenir.

Vakadaki cached representation’ı authoritative data owner’la karşılaştır. Stored value, revision, transaction ve cache copy için aynı completion sonucunu kullanma.

Bağlı vaka dosyasını aç ↗

ÖRNEĞİ BİRLİKTE OKUYALIM

Public note key/version/lifetime ledger

Bir alan seç; hangi sonucu desteklediğini ve nerede yetersiz kaldığını incele.

Ham kaydı ve alan açıklamalarını oku

{
  "selectedModel": {
    "runtime": "own Python in-memory adapter, serialized owner access",
    "productsExecuted": [],
    "key": "public:note:tea",
    "valueEncoding": "JSON string",
    "authoritativeForFixtureOnly": true,
    "persistence": "none"
  },
  "hit": {
    "clock": 49,
    "expiresAt": 50,
    "status": "found",
    "value": {
      "id": "tea",
      "title": "Tea note",
      "version": 1
    },
    "applicationMutationChangesStore": false
  },
  "expiry": {
    "clock": 50,
    "status": "missing",
    "fixtureReason": "expired"
  },
  "eviction": {
    "clock": 49,
    "status": "missing",
    "fixtureReason": "explicit authored eviction event, not measured Redis policy"
  },
  "stale": {
    "expectedVersion": 1,
    "currentVersion": 2,
    "accepted": false,
    "afterValue": {
      "id": "tea",
      "title": "Coffee note",
      "version": 2
    },
    "decisionScope": "selected serialized single owner"
  },
  "unavailable": {
    "status": "error",
    "treatedAsMissing": false,
    "createdDefaultNote": false
  },
  "replacement": {
    "oldExpiresAt": 50,
    "newExpiresAt": null,
    "ttlPreserved": false,
    "contract": "selected replacement clears TTL; Redis SET reference only"
  },
  "productScopes": {
    "mongoSingleDocumentAtomic": true,
    "mongoUpdateManyWholeAutomaticallyAtomic": false,
    "redisExecIsSqlRollback": false,
    "redisGetSuccessProvesPersistence": false
  },
  "selector": {
    "language": "XPath",
    "xml": "<audit><kv status=\"error\" treatedAsMissing=\"false\"/></audit>",
    "xpath": "count(/audit/kv[@status='error' and @treatedAsMissing='true'])",
    "expected": 0,
    "positiveFixtureXml": "<audit><kv status=\"error\" treatedAsMissing=\"true\"/></audit>",
    "positiveExpected": 1,
    "scope": "Only authored protocol-decision observations, not product log field names or a live HTTP capture.",
    "missingFieldBehavior": "Missing observation is insufficient evidence; zero matches is not proof of correct runtime behavior."
  }
}

selectedModel: Local adapter scope; ürün runtime’ı değil.
hit/expiry/eviction: Logical clock ve farklı missing koşulları.
stale: Expected revision ile current value korunması.
unavailable/replacement: Error semantiği ve seçilmiş TTL replacement contract.
selector: Synthetic missing/error kararını sayan inert XPath.

Public note için memory-only Python adapter kullanılır. Redis/MongoDB, cluster, gerçek timer veya durability sonucu değildir; missing reason örneğin observation field’idir.

İki yanlış kanı

NoSQL schema veya transaction gerektirmez.

Data contract her model’de gerekir; selected product document validation ve farklı atomicity/transaction scope sunabilir.

Key bulunamadıysa store erişilebilir ve authoritative state boş demektir.

Missing’in birden çok nedeni vardır; unavailable ayrı error’dur. Cache yokluğu authoritative record yokluğuna eşit değildir.

SIRA SENDE

Bu hikâyeyi sen çöz.

Sonucu tahmin et, kanıtın sınırını bul ve nedenini kendi cümlenle anlat.

Adapter hata döndürdü. Bu sonucu key bulunamadı diye yorumlayıp varsayılan note oluşturabilir miyiz?

Evet. Başarısız her GET, key’in bulunmadığını kanıtlar.
Hayır. treatedAsMissing=false; varsayılan note oluşturulmaz.

Gerekçeli cevabı oku

Hayır. treatedAsMissing=false; varsayılan note oluşturulmaz. — Hata, store’daki kaydın var olup olmadığını söylemez. Bu bilinmeyen sonucu missing olarak yorumlayıp yeni veri oluşturmak doğru değildir.

Bu replacement işleminde TTL korunuyor mu? Örnek gerçek Redis üzerinde mi çalışıyor?

Dersten seçilen artifact alanları; öğretim örneği

selectedModel: {"runtime":"own Python in-memory adapter, serialized owner access","productsExecuted":[],"key":"public:note:tea","valueEncoding":"JSON string","authoritativeForFixtureOnly":true,"persistence":"none"}
replacement: {"oldExpiresAt":50,"newExpiresAt":null,"ttlPreserved":false,"contract":"selected replacement clears TTL; Redis SET reference only"}

TTL temizleniyor; productsExecuted listesi boş.
Redis GET başarılı olduğu için TTL ve persistence korunur.

Gerekçeli cevabı oku

TTL temizleniyor; productsExecuted listesi boş. — newExpiresAt=null ve ttlPreserved=false, bu adapter’ın tanımlı sonucudur. In-memory adapter’ın çalışması gerçek Redis testi değildir.

MongoDB single-document atomicity, updateMany ve Redis EXEC neden SQL transaction rollback ile aynı kavram değildir?

Gerekçeli cevabı oku

Bir document güncellemesinin atomic olması, bütün updateMany işleminin tek atomic işlem olduğu anlamına gelmez. Redis EXEC de SQL transaction rollback davranışıyla eşitlenmez. Buradaki stale-version rejection, işlemleri sırayla değerlendiren yerel owner modelinin sonucudur. Gerçek Redis/MongoDB deployment’ı veya distributed atomicity test edilmemiştir.

□ Atomicity’nin kapsamını işlem ve ürün sözleşmesine bağladım.

□ In-memory adapter’ı gerçek ürün testi saymadım.

Uygulama konsolunu aç · request / response / browser

Request, URL, cookie ve DOM örneklerini ayrıca aç

Kaynaklar ve kapsam

MongoDB 9.0 Manual — Data ModelingData Modeling in MongoDB · Developing with a Flexible Data Model · Document Relationships
MongoDB 9.0 Manual — Atomicity and TransactionsAtomicity and Transactions · Details
Redis — GETGET command description · Return information
Redis — SETSET command description · Optional arguments: EX/PX/EXAT/PXAT/KEEPTTL
Redis — EXPIREEXPIRE command description · Required arguments
Redis — TransactionsUsage · Errors inside a transaction · What about rollbacks? · Optimistic locking using check-and-set · WATCH explained
Redis — Key evictionUsing the maxmemory configuration directive · Eviction policies
Redis — PersistenceRedis persistence · RDB advantages · AOF advantages · How durable is the append only file?

KENDİ NOTUN / BU TARAYICIDA

NoSQL ve key-value stores

1. Core · Mekanizma

Value found

Lifetime ended

Stale revision

Store unavailable

NoSQL bir tek database davranışı değildir

Lifetime, revision ve availability ayrı sonuçlardır

2. Red · Güven ve etki

Version stale

Unavailable

Missing sonucu ownership’i açıklamaz

Atomicity etiketini operation sınırına bağla

3. Blue · Güvenli geliştirme ve savunma

TTL ve eviction

Copy ve selector

Adapter contract’ını uygulama kararına bağla

Lifecycle policy’sini bağımsız doğrula

Missing, unavailable ve stale version neden aynı karar değildir?

İki yanlış kanı

Adapter hata döndürdü. Bu sonucu key bulunamadı diye yorumlayıp varsayılan note oluşturabilir miyiz?

Bu replacement işleminde TTL korunuyor mu? Örnek gerçek Redis üzerinde mi çalışıyor?

MongoDB single-document atomicity, updateMany ve Redis EXEC neden SQL transaction rollback ile aynı kavram değildir?

Kaynaklar ve kapsam